Stel dat je met zekerheid wist dat vandaag je laatste dag was.
Zou je nog urenlang gedachteloos door sociale media scrollen? Zou je die ruzie blijven voeden? Zou je de ṣalāh opnieuw uitstellen? Of zou je eindelijk iemand om vergeving vragen, jouw ouders bellen en oprecht terugkeren naar Allah?
De meesten van ons leven alsof er altijd nog een morgen komt. Morgen zullen we tawbah verrichten. Morgen beginnen we met bidden. Morgen maken we het goed met degene die we hebben gekwetst.
Maar niemand heeft de garantie dat hij morgen wakker wordt.
Iedere ziel zal de dood proeven
Allah zegt in de Qur’an:
“Iedere ziel zal de dood proeven. En pas op de Dag der Opstanding zullen jullie volledig worden beloond.”¹
De dood is geen mogelijkheid die alleen anderen treft. Zij is een zekerheid voor ieder mens. Jong en oud, arm en rijk, gezond en ziek: iedereen zal deze wereld verlaten.
Toch leven we vaak alsof de dood nog ver weg is. We plannen opleidingen, huwelijken, vakanties en carrières, maar denken nauwelijks na over de ontmoeting met Allah.
De islam vraagt niet dat we voortdurend angstig op de dood wachten. Het gedenken van de dood moet ons juist wakker maken. De Profeet Mohammed (vzmh) zei:
“Gedenk vaak de vernietiger van genoegens: de dood.”²
Wie de dood herinnert, begrijpt beter wat werkelijk belangrijk is. Veel zaken waarover we ons vandaag druk maken, verliezen hun macht wanneer we beseffen dat het leven tijdelijk is.
Waar zou je vandaag mee stoppen?
Als je wist dat vandaag je laatste dag was, zou je waarschijnlijk niet nog één keer bewust willen roddelen, liegen of iemand vernederen.
Je zou misschien beseffen hoe zinloos sommige ruzies zijn. Hoeveel tijd heb je verloren door te willen bewijzen dat jij gelijk had? Hoeveel relaties zijn beschadigd door trots, harde woorden en het onvermogen om excuses aan te bieden?
Misschien is er iemand die nog op jouw terugbetaling wacht. Misschien heb je bezit meegenomen dat niet van jou is. Misschien heb je iemand pijn gedaan en hoop je dat de tijd het probleem vanzelf oplost.
Maar tijd herstelt geen onrecht. Verantwoordelijkheid nemen doet dat wel.
Wanneer deze dag jouw laatste zou zijn, welke zonde zou je onmiddellijk willen verlaten? Waarom zou je daarmee wachten totdat je weet dat de dood nabij is?
Je weet namelijk niet wanneer dat moment komt.
Wat zou je vandaag beginnen?
Misschien zou je eindelijk een oprechte ṣalāh verrichten zonder haast. Niet alleen met je lichaam, maar ook met je hart.
Misschien zou je de Qur’an openen, du‘ā’ verrichten of in stilte tegen Allah zeggen:
“O Allah, ik ben ver afgedwaald, maar ik wil terugkeren.”
Je zou waarschijnlijk niet wachten totdat je een perfecte moslim bent. Je zou terugkeren zoals je bent: met fouten, schuldgevoelens en hoop.
Allah zegt:
“O jullie die geloven, wees je bewust van Allah en laat iedere ziel kijken naar wat zij voor morgen heeft vooruitgezonden.”³
Met “morgen” wordt hier de ākhirah bedoeld. Wij sturen iedere dag iets vooruit. Iedere ṣalāh, goede daad en oprechte intentie wordt vooruitgezonden. Maar ook ieder onrecht en iedere bewuste zonde.
De vraag is dus niet alleen wat je vandaag hebt bereikt, maar ook: wat heb je voor jouw ontmoeting met Allah voorbereid?
Wat gaat werkelijk met je mee?
De Profeet Mohammed (vzmh) vertelde dat drie zaken een overledene volgen: zijn familie, zijn bezit en zijn daden. Zijn familie en bezit keren terug, maar zijn daden blijven bij hem.⁴
De woning waarvoor je jarenlang hebt gewerkt, blijft achter. Je telefoon, kleding, spaargeld en bezittingen krijgen een andere eigenaar. Zelfs de mensen die het meest van je houden, moeten na jouw begrafenis naar huis terugkeren.
Alleen jouw daden blijven bij je.
Dat betekent niet dat bezit of succes verboden zijn. Het probleem ontstaat wanneer tijdelijke zaken ons zo bezighouden dat we vergeten waarvoor we leven.
Allah vergelijkt het wereldse leven met planten die na regen groeien en indruk maken, maar daarna uitdrogen en vergaan.⁵ Wat vandaag schittert, kan morgen verdwenen zijn.
Zou je meer liefde tonen?
Als vandaag jouw laatste dag was, zou je waarschijnlijk anders naar de mensen om je heen kijken.
Misschien zou je jouw ouders langer vasthouden. Misschien zou je jouw partner vertellen dat je hem of haar waardeert. Misschien zou je geduldiger zijn met je kinderen.
Veel liefde blijft onuitgesproken omdat we denken dat er later nog tijd voor zal zijn. Veel excuses worden uitgesteld vanwege trots. Maar soms komt “later” niet.
De gedachte aan de dood leert je niet om minder van het leven te houden. Zij leert je om bewuster lief te hebben, sneller te vergeven en zorgvuldiger met mensen om te gaan.
Leef alsof je op reis bent
De Profeet Mohammed (vzmh) zei:
“Wees in deze wereld alsof je een vreemdeling of een reiziger bent.”⁶
Een reiziger weet dat hij onderweg is. Hij maakt van een tijdelijke rustplaats niet zijn uiteindelijke thuis.
Ook wij zijn onderweg. Deze wereld is belangrijk, maar zij is niet onze eindbestemming. We werken, leren, trouwen, zorgen voor onze families en genieten van wat Allah heeft toegestaan. Tegelijk vergeten we niet dat we zullen terugkeren.
Je hoeft niet te weten dat vandaag jouw laatste dag is om anders te gaan leven.
Verricht die tawbah. Bid die ṣalāh. Herstel dat onrecht. Spreek jouw liefde uit. Geef die ṣadaqah. Laat die zonde achter.
Leef vandaag zo dat je, wanneer jouw laatste dag werkelijk komt, niet hoeft te wensen dat je eerder was begonnen.
Bronnoten
- Qur’an 3:185.
- Ibn Mājah, Sunan Ibn Mājah, nr. 4258.
- Qur’an 59:18.
- Al-Bukhārī, Ṣaḥīḥ al-Bukhārī, nr. 6514; Muslim ibn al-Ḥajjāj, Ṣaḥīḥ Muslim, nr. 2960.
- Qur’an 57:20.
- Al-Bukhārī, Ṣaḥīḥ al-Bukhārī, nr. 6416.
Vond je dit artikel interessant?
