Medina-periode: van geloven naar handelen

De periode in Mekka was voor de eerste moslims een tijd waarin hun geloof werd versterkt. Een mens kan immers pas werkelijk de geboden van Allah (swt) naleven wanneer zijn geloof stevig in het hart verankerd is. Daarom werd het grootste gedeelte van de openbaringsperiode – dertien van de drieëntwintig jaar – besteed aan het versterken van het geloof. In deze jaren werden de gelovigen voortdurend herinnerd aan de schepping van Allah, Zijn zegeningen en Zijn macht. Zij verdiepten zich in dhikr en contemplatie, zodat hun harten verfijnd en standvastig werden.

Toen hun geloof door deze spirituele opleiding sterker was geworden, brachten zij een groot offer op de weg van Allah (swt) en verrichtten zij de Hijrah. Dit was een daad van opoffering die hen een ongekende eer en spirituele rang verleende.

Het doel van aanbidding

In Medina begon een nieuwe fase: de gelovigen ontvingen voorschriften over aanbidding en over hun omgang met anderen. De geboden en verboden die nu neergedaald werden, hadden als doel de mens in geloof en moraal te vervolmaken. Allah (swt) zegt aan het einde van het vers over wudū’ en ghusl:

“Allah wil jullie geen last opleggen, maar Hij wil jullie reinigen en Zijn gunst aan jullie voltooien, opdat jullie dankbaar zullen zijn.”
[al-Mā’idah 5:6]

Aanbidding is daarmee geen last, maar een middel tot zuivering van zowel lichaam als ziel. Het opent de deur naar zegeningen, innerlijke rust en een leven dat in harmonie staat met Allahs welbehagen. Zo wordt een mens door aanbidding verfijnd, geheeld en verheven.

Ook maakte Allah (swt) duidelijk dat Zijn genade neerdaalt op degenen die Hem veel gedenken en Zijn eenheid verheerlijken in de ochtend en avond. De engelen vragen voor hen vergeving en Allah brengt hen “van duisternis naar licht”.

De Profeet Mohammed (vzmh) als voorbeeld

In Medina namen de gelovigen de Boodschapper van Allah (vzmh) als hun voorbeeld in woord, daad en gedrag. Zij volgden zijn geduld, zijn vertrouwen op Allah (swt), zijn oprechtheid en zijn standvastigheid in moeilijke tijden zoals de Slag bij de Loopgraaf. Zijn moraal was volledig gevormd door de Qur’an; hij was de Qur’an in levende vorm. Door zijn voorbeeld te volgen en door de geleidelijke openbaringen die in Medina neerdaalden, werden de moslims een samenleving met kennis, praktijk en hoge moraal: een gemeenschap die evenwichtig was in alle opzichten.

Zakaat, infaq en het zuiveren van rijkdom

De Qur’an leerde de gelovigen dat zij bewust moesten leven met respect en verantwoordelijkheid tegenover Allah (swt). Vasten werd verplicht gesteld, zodat de ziel zou leren geduld te oefenen en offers te brengen. Daarna werden zij opgeroepen tot vrijgevigheid en tot zorg voor armen, weduwen, wezen en vluchtelingen. Allah herinnerde hen eraan dat Hij de echte eigenaar van rijkdom is en dat het uitgeven van wat men liefheeft een weg is tot Zijn welbehagen.

De Profeet (vzmh) waarschuwde dat degene die zijn zakāt niet betaalt, zijn rijkdom op de Dag der Opstanding als een straf tegen zich zal zien. Daarom werd de gelovige aangespoord om zijn bezit te zuiveren door ervan uit te geven. De Qur’an zegt:

“Jullie zullen geen ware goedheid bereiken totdat jullie uitgeven van wat jullie liefhebben.”
[Āl ‘Imrān 3:92]

Trouw blijven aan het woord

In Medina werd de gelovigen geleerd dat woord en daad in overeenstemming moeten zijn. Allah (swt) zegt:

“Waarom zeggen jullie wat jullie niet doen?”
[as-Saff 61:2]

Een moslim dient trouw te zijn aan zijn beloftes en overeenkomsten, en rechtvaardig te spreken, zelfs als dit tegen hemzelf of tegen zijn familie zou zijn. Waarheid, eerlijkheid en betrouwbaarheid vormen de essentie van het geloof.

Omdat zij leefden met het besef van het Hiernamaals en de rekenschap die daar zal plaatsvinden, vormden zij hun gedrag op basis van het welbehagen van Allah (swt). Zij hielden vast aan broederschap en steun aan elkaar, zoals zichtbaar werd in de legendarische verbondenheid tussen de Ansār en de Muhājirūn. Deze broederschap bleef een voorbeeld voor alle generaties daarna.

De schoonheid van omgangsvormen

De moslims werden aangespoord om elkaar met goede woorden te benaderen, salām te verspreiden, elkaar te adviseren tot het goede en elkaar te weerhouden van het kwade. Dit was geen bijkomstige opdracht, maar een essentieel onderdeel van de gelovige levenshouding.

De rode lijnen van de islam

Voor het welzijn van de samenleving legde Allah (swt) duidelijke verboden op. Onder deze rode lijnen vallen onder meer:

• Het doden van onschuldige mensen

• Diefstal

• Onrechtmatig gewin en omkoping

• Rente

• Het verkeerd behandelen van wezen

• Alcohol, gokken en ontucht

• Roddelen, achterklap, spotten en het zoeken naar de fouten van anderen

Deze daden brengen schade toe aan zowel het individu als de gemeenschap. Daarom werden zij streng verboden en werd de gelovige opgeroepen tot waarschuwing, zelfbeheersing en standvastigheid.

Toen de omstandigheden erom vroegen, werd de gelovigen toegestaan – en later in bepaalde situaties opgedragen – om zich te verdedigen tegen onderdrukking. Zo bleef de gemeenschap waakzaam voor interne en externe bedreigingen.

Een voorbeeldige gemeenschap

Uiteindelijk vormden de moslims in Medina een voorbeeldige samenleving van geloof, aanbidding en moraal. Zij ontwikkelden zich onder de leiding van openbaring, en zij volgden de Boodschapper van Allah (vzmh) in al zijn eigenschappen. De Medina-periode liet zien dat wanneer geloof wortelt, het zich uit in daden, karakter en een samenleving die rechtvaardig en evenwichtig is.

Moge Allah (swt) ons maken tot mensen die hun geloof versterken zoals in Mekka, en die hun geloof tot leven brengen zoals in Medina.